Qop koʻtarish krani ergonomika va mehnat xavfsizligida qayerda farq qiladi?

Quritilgan meva liniyasida eng koʻp kuch talab qiladigan ish mahsulotga toʻla qopni liniya kirishiga boʻshatishdir. Qop koʻtarish krani bu ishni odamning belidan olib mashinaga beradi. Farq tezlikdagina emas, ishchi qanday turishida, qayoqqa qarashida va yuk ostida qancha vaqt qolishida seziladi.

Qop liniya kirishiga qoʻlda boʻshatilganda toʻrt narsa bir vaqtda sodir boʻladi: yuk koʻtariladi, tana egilib buriladi, qoʻllar yuk ostida yuqoriga choʻziladi va ishchi toʻkilayotgan mahsulotga juda yaqin turadi. Alohida olinsa, birortasi favqulodda emas. Muammo shu harakatning smena davomida koʻp marta takrorlanishida. Takrorlanish soni korxonadan korxonaga farq qilgani uchun bu yerda raqam keltirmaymiz; oʻz qoplaringiz sonini smena yozuvingizdan chiqarib olishingiz kerak.

Ikkinchi taʼsir ham bor: taʼminlash sur'ati odamning kuchiga bogʻlanib qoladi. Ishchi charchasa, boʻshatish sekinlashadi yoki notekis boʻladi, liniyaning qolgan qismi ham notekis mahsulot oladi.

Yukni kran koʻtargani uchun ishchining vazifasi tashishdan boshqarishga oʻtadi. Boshqaruv masofadan qoʻl pulti bilan amalga oshgani sababli ishchi qop tagida yoki boʻshatish ogʻzining yonida turishga majbur emas. Qopning yaqinlashishini, boʻshalish nuqtasini va mahsulot oqimini bir qarashda kuzatishi mumkin.

• 01Koʻtarish kuchi insondan mashinaga oʻtadi; ishchi yukni emas, harakatni boshqaradi.
• 02Masofadan boshqaruv tufayli turish joyini yuk ostidan va toʻkilayotgan mahsulotdan uzoqda tanlash mumkin.
• 03Boʻshatish nazorat ostida boʻlgani uchun mahsulot liniya kirishiga birdan uyulib qolmaydi.
• 04Har bir qopda xuddi shu harakat takrorlangani uchun boʻshatish smena davomida oldindan aytib boʻladigan tusga kiradi.

Bularning birortasi kranni oʻz-oʻzidan xavfsizlik chorasiga aylantirmaydi. Xavfni baholash korxonaning zimmasida, kran esa shu baholash ichidagi uskunalardan biri.

Mashinaning texnik maʼlumotida quvvat va oʻlchamlar loyihaga qarab belgilanadi, aniq qiymatlar taklifda aniqlanadi. Xavfsizlik uchun muhim ayrim mavzular ham shu bosqichda muhokama qilinadi. Quyidagi roʻyxat nazorat savollaridir; har bir javob loyihaga va korxonaning oʻz xavf baholashiga qarab belgilanadi.

• 01Koʻtariladigan eng ogʻir qop va qop turi: quvvat shunga qarab belgilanadi, taxmin qilinmaydi.
• 02Boʻshatish nuqtasining balandligi va yetib borish zonasi: ishchi shu zonadan tashqarida turishi rejalashtiriladi.
• 03Pultdan foydalanish usuli va ishchi mahsulotni koʻra oladigan joy.
• 04Yuk ostidan hech kim oʻtmasligi kerak boʻlgan hudud polda qanday belgilanishi.
• 05Mashinaning CE muvofiqlik talablariga moslik holati va foydalanish yoʻriqnomasining yetkazib berish hajmi; tafsilotlari taklif muzokarasida aniqlanadi.

Qonuniy majburiyatlar va yuk koʻtarish uskunalarini davriy tekshirish davlatga qarab farq qiladi. Bu maqolada qonun moddasi yoki muddat keltirmaymiz; amaldagi tartib uchun korxonaning mehnat xavfsizligi mutaxassisiga va mahalliy qonunchilikka murojaat qilinadi.

Korpus va mahsulot bilan tegadigan yuzalar AISI 304 zanglamas poʻlatdan ishlab chiqariladi. Koʻtarish motori va boshqaruv uskunasi zanglamas qamrovdan tashqarida. Bu farq mehnat xavfsizligiga ham taalluqli: liniya yuvilganda elektr qismlar suv va namlikdan himoyalanishi kerak. Yuvish tartibini rejalashtirishda kranning motori va pulti alohida nuqta sifatida koʻrib chiqiladi.

Boʻshatish nuqtasi toʻgʻri joylashtirilmagan boʻlsa, kran muammoni hal qilmaydi, faqat tashiydi. Liniya kirishi qop keladigan joydan uzoq boʻlsa yoki yetib borish zonasi tor chizilgan boʻlsa, ishchi baribir egilib, qopni qoʻl bilan yoʻnaltirishga majbur. Shu sababli joylashuv quvvatdan oldin muhokama qilinadi.

Mahsulot qopda kelsa, kran tabiiy yechim; yashiklarda kelsa, yashik agʻdarish mashinasi mosroq boʻlishi mumkin. Kran mahsulotni qoʻygan joydan keyingi qismni quritilgan oʻrik liniyasi sahifasida koʻrishingiz mumkin.

Jadval tanlovni soddalashtiradi, ammo tanlovni mahsulotning keladigan shakli belgilaydi. Korxonada ikkala qadoq shakli ham uchrasa, ikki mashinani bitta liniya kirishida rejalashtirish mumkin va bu holda pol rejasi hamda ishchilarning yurish yoʻllari birga chiziladi.

Mehnat xavfsizligi uskunadan tashqari, uni ishlatadigan odamga ham bogʻliq. Pult bilan ishlashga kimlarning ruxsati borligi, koʻtarilgan qop ostiga hech kim kirmasligi qoidasi va avariya holatida nima qilinishi korxonaning ichki yoʻriqnomasiga yoziladi. Foydalanish yoʻriqnomasi mashina bilan birga yetkaziladimi, buni taklif bosqichida soʻrab olish kerak. Yangi ishchi kelganda yoki smena almashganda bu qoidalar qayta eslatiladi, chunki uskuna bir xil, odam esa har safar boshqa boʻlishi mumkin.

Bu roʻyxat kuzatishdan chiqarilgan ehtimoliy holatlar; har bir korxonada ularning qaysi biri boʻlishi liniya rejasiga bogʻliq.

• 01Yetib borish zonasi tor chizilgani uchun ishchi qopni baribir qoʻl bilan yoʻnaltiradi.
• 02Boshqaruv pulti bilan ishlayotgan odam koʻrish nuqtasini yoʻqotib, qop tagiga yaqinlashadi.
• 03Liniya yuvilganda motor va pult namlanadi, chunki ular yuvish rejasida alohida nuqta sifatida koʻrilmagan.
• 04Qop turi oʻzgargach, kran quvvati qayta koʻrib chiqilmaydi.
• 05Boʻshatish tez va notekis qilinadi, shu sababli keyingi stansiya oqimni tekislashga ulgurmaydi.

Bu xatolarning aksariyati kran tanlanayotganda emas, joylashuv va yuvish rejasi chizilayotganda oldini olinadi. Shu sababli taklif bosqichida pol rejasi va liniya kirishining oʻlchamlari soʻraladi.

• 01Mahsulot va qop turi, eng ogʻir qop.
• 02Qop olinadigan nuqta va boʻshatish nuqtasi, ular orasidagi balandlik farqi.
• 03Smenada taxminan nechta qop boʻshatilishi.
• 04Pol tuzilishi, elektr taʼminoti va yuvish odati.
• 05Ishchi turadigan joy va atrofdagi yurish yoʻllari.

Keyingi qadam: shu maʼlumotlar bilan taklif sahifasi orqali bogʻlaning. Stansiya joylashuvini va kranning yetib borish zonasini birga rejalashtirib, quvvat va oʻlchamlarni taklifda aniqlaymiz. Mekatronik Makina 1992 yildan beri liniyalar quradi; 22 mamlakatda 2.000 dan ortiq mashinasi ishlamoqda.